// Quen quá rồi
Chúng ta thường học SQL như thế nào?
Thông thường là syntax trước. Đến khi đi làm, ticket đầu tiên đến tay, nhiều người nhận ra não không viết được gì dù đã "học xong SQL".
Con đường quen
- 01
SELECT, WHERE, JOIN, GROUP BY. Thuộc cú pháp, tick hết bài tập.
- 02
Chạy được trên database mẫu nhỏ. Cảm giác đã biết SQL.
- 03
Phỏng vấn trả lời vài câu lý thuyết. Vào team, chờ ticket đầu tiên.
Rồi đi làm thì
Màn hình trống. Slack đang chờ.
- PM gửi: doanh thu theo cohort, trừ refund sau ngày 15. Bạn không biết mở bảng nào trước.
- Copy query cũ của team, sửa vài điều kiện. Số lên dashboard sai. Họp tranh cãi, bạn không giải thích được logic.
- Đồng nghiệp hỏi "chỗ này JOIN vì sao". Bạn chỉ nói được "em chạy thử thì ra vậy".
- Cuối ngày ticket vẫn dang dở. Lại mở tutorial JOIN như ngày mới học.
Tại sao?
- Tutorial và bài tập thường cho sẵn câu hỏi và bảng gọn. Công ty thì câu hỏi business đến trước, schema thật lộn xộn sau.
- Bạn luyện gõ lệnh, chưa luyện dịch câu hỏi product thành quan hệ bảng trong đầu. Hết đề mẫu là hết ý.
- Nghĩa số liệu, transaction, planner gần như không nằm trong lộ trình syntax. Đi làm thì phần lớn thời gian là ở đó.
Không phải bạn kém hay thiếu cố gắng. Cách học phổ biến dừng ở "chạy được", trong khi job cần "nghĩ được" trước khi gõ.
Cảm giác "mình không đủ giỏi" thường là dấu hiệu bạn học sai kiểu, không phải thiếu IQ. Phần dưới là ticket quay lại sẽ khác thế nào.